Fiji

Büyük Okyanus’un güneybatısında, Ä°ngiliz Uluslar TopluluÄŸu üyesi devlet. Yüzölçümü 18.272 kilometre kare, nüfusu 772.000 (1990), baÅŸkenti Suva. Fiji Devleti Yeni Zelanda’nın kuzeyinde, Koro Denizi’ne yayılmış 320 kadar adadan oluÅŸur (Viti Levu, Vanua, Levu, Rotuma vb.) adaların çoÄŸu volkaniktir. Kıyılar mercan resifleri, iç bölgeler ise sık tropik ormanlarla kaplıdır.

Nüfusun yüzde 51′i Hintli, yüzde 44′ü Malinezyalı’dır. Avrupalı Beyazlar’a, Rotumalı ve Çinliler’e de rastlanırdı. Önemli kentler Suva (69.000) ve Loutoka’dır (23.000). Yazının tamamını okuyun »

Fifa

Uluslararası Futbol Federasyonu’nun kısa adı (Federation Internationale de Footbal Association sözcüklerinin baÅŸ harflerinden). 21 Mayıs 1904′te Paris’te kuruldu. Türkiye federasyona 21 Mayıs 1923′te katıldı. Federasyonun amacı bütün dünyada futbolun aynı kurallar içinde oynanmasını saÄŸlamak ve uluslararası karşılaÅŸmaları düzenlemektir. Yazının tamamını okuyun »

Fıstık

Birbiriyle hiç baÄŸlantısı olmayan apayrı üç bitkinin yemiÅŸine verilen ad: Antepfıstığı, çamfıstığı, yerfıstığı. Antepfıstığı (eskiden ÅŸam fıstığı da denirdi) sert kabuklu bir yemiÅŸtir. Kavrulunca kabuÄŸu bir kernardan hafifçe çatlayıp açılabilir. İçindeki yenen kısmı yeÅŸil renktedir. Çam fıstığı çok dallı büyük bir aÄŸaç olan fıstık çamının tohumudur. Kozalaklar olgunlaşınca kendiliÄŸinden yere dökülür. Çamfıstığı da sert kabukludur ancak içi biraz daha ufak ve beyazdır, arpa ÅŸehriyeye benzer. Bunların ikisi de ÅŸekerlemecilikte kullanıldığı gibi çam fıstığı pilav ve dolma gibi yemeklere de konur. Yerfıstığı ise toprak içinde oluÅŸan yumrular halindedir. Ä°pekböceÄŸi kozasını andıran yumruların içinde kahverengi tohumlar bulunur. Kavrularak çerez olarak yenirse de asıl yetiÅŸtirilme amacı yaÄŸ elde edilir. Yazının tamamını okuyun »

Fırtına Kuşları

Martıyı andıran, hafif çengel gagalı, perde ayaklı, borumsu burun delikli deniz kuÅŸlarının genel adı. En iyi bilinen türlerinden biri damalı fırtınakuÅŸu ya da Kap güvercinidir. (Daption capense.) Dev fırtınakuÅŸu da bilinen türlerden biridir (Macronectes giganteus). Bütün fırtına kuÅŸları uzun kanatları sayesinde çok uzun süre uçabilirler. Karada büyük sürüler halinde yuva yapar, deniz hayvanlarıyla beslenirler. Yazının tamamını okuyun »

Fırtına

Çok kuvvetli ve hızlı rüzgâr. Denizcilikte sanayide 15 metre, saatte 55 kilometre hızdan yukarı hızla esen rüzgârlara fırtına denir. Meteoroloji Beaufort ölçeÄŸine göre 10. dereceden yukarı hızda (sanayide 25 metre saatte 90 kilometre) esen rüzgârlar fırtına sayılır. Yazının tamamını okuyun »

Fırat

Batı Asya’da ırmak. DoÄŸu Anadolu’nun yüksek yaylalarından doÄŸan iki koldan oluÅŸur. (Erzurum’un kuzeyinde Dumlu’dan doÄŸan Karasu ve Van Gölü’nün kuzeydoÄŸusunda AladaÄŸ’dan doÄŸan Murat). Ä°kisi de batıya doÄŸru akarak birtakım ovalardan (Tercan, Erzincan, Malazgirt, MuÅŸ, Genç) ve dar boÄŸazlardan (Sansa, Kemah, vb) geçip Keban Baraj Gölü’nde birleÅŸir. Irmağın uzunluÄŸu Dumlu’dan Suriye sınırına kadar 971 km., Murat kaynağından Suriye sınırına kadar 1.263 km., denize ulaÅŸtığı Ä°ran Körfezi’ne kadar (tüm yatak) 2.800 km’dir. Ä°ran Körfezi’ne ulaÅŸmadan önce Dicle ile birleÅŸerek Åžattülarap adını alır.

Türkiye’de Fırat üzerinde Keban Barajı’ndan baÅŸka Karakaya ve Atatürk baraj projeleri uygulama alanına konmuÅŸtur. AÅŸağı Fırat projesiyle ayrıca Harran Ovası sulanacaktır. Yazının tamamını okuyun »